Abim bana yaklaşık iki sene önce "Sende kesin imposter sendromu var." diyene kadar hakkında hiçbir fikrim olmayan bu sendrom aslında günümüzde birçok kadın ve erkekte görünmektedir; ancak dün bitirdiğim bu kitaba göre erkekler bunu söylerken utandıkları için gizlemektedir, o yüzden kadınlarda daha çok göründüğüne dair bir kanı var.
Eğitimi, kariyeri, şöhreti, maddi durumu ne kadar iyi olursa olsun imposter sendromu olan kişiler gerçekte asla yeterince iyi olmadıklarına, başkalarının kendi yeti ve becerilerine dair abartılı bir görüşü olduğuna, başarılarının şans eseri olduğuna inanırlar ve bu sebeple sahtekarlıklarının anlaşılıp ortaya serilmesi korkusu yaşarlar. Örneğin Tom Hanks "Aslında sahtekar olduğumu ne zaman ortaya çıkarıp her şeyi elimden alacaklar acaba?" diye endişelenip, Emma Watson "Her an birilerinin tam bir sahtekar olduğunu ortaya çıkaracağı" korkusunu yaşayıp, John Steinbeck de günlüğüne "Ben bir yazar değilim, kendimi ve başkalarını aldatıyorum." diye yazmıştı.
Kitapta bütün imposterların aynı olmadığına ve kişinin farklı şekillerde kendini sahte hissedeceğine, toplumun bu konudaki rolüne, iş ortamında kadınlara, erkek imposterlara, işyeri ortamı dışındaki imposterlara, ebeveyn imposterlara ve ailenin bu konudaki etkisine, akademik ortamdaki imposterlara değiniyor.
Aslında şöyle bir etrafıma baktığımda o kadar çok kişi hak etmediği yerde ya da o kadar çok kişi hakkı olmayan şeyi istiyor ki, ayrıca bilgisiz, liyakati olmayan ve yetersiz insanlar o kadar çok ödüllendiriliyor ki bizlerin birer imposter olması az bile. Aslında imposterın tam tersi bir durum bu: Bilgisizlik ve beceriksizliğini sürekli olarak görememe ya görmek istememe durumunu tanımlayan bilişsel ya da zihinsel üstünlük önyargısı anlamındaki Dunning-Kruger etkisi.
Imposterlar gerçekten iyi ve yeterli olmalarına rağmen kendilerini hep yetersiz ve çok çalışmak zorunda hisseder, Dunning-Kruger'da da alt yapı bomboş, yetersiz ve bilgisiz olmasına rağmen kendini çok iyi ve yeterli hisseder. Çok tanıdık geldi mi?
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder